دش چیست؟

دش (Dash) یک ارز دیجیتال رمزگذاری‌شده و مبتنی بر شبکه بلاک‌چین است که در سال‌های اخیر توانسته نظر بسیاری از کارشناسان و نیز مشتریان و سرمایه‌گذاران را به خود جلب کند. بر خلاف بسیاری از رمزارزها که بیشتر توسط برخی افراد برای افزایش ارزش در طول زمان ذخیره می‌شود، توانسته در کشورهای مختلفی از دنیا، از آمریکالی لاتین گرفته تا آفریقا و آسیا در تراکنش‌های روزمره به کار رود. در ادامه بیشتر با دش و ویژگی‌های آن آشنا می‌شویم.

تاریخچه رمزارز دش

ایوان دافیلد (Evan Duffield) یکی از کسانی بود که در سال ۲۰۱۰ یعنی یک سال پس شکل‌گیری بیت کوین و در دورانی که فقط تعداد اندکی از برنامه‌نویسان و فعالان حوزه رمزنگاری به آن علاقه نشان می‌دادند، با آن آشنا شد و به پتانسیل بالای آن برای ایجاد تحول در نظام مالی جهانی پی‌برد. اما او پس از مدتی بررسی به این نتیجه رسید که بیت کوین دارای چندین اشکال بنیادین است که می‌تواند مسیر پیش رو برای گسترش آن را با دشواری‌های زیادی روبرو کند.

دش ارز دیجیتال رمزارز

سرعت پایین شبکه بلاک چین بیت کوین در پردازش تراکنش‌ها و در نتیجه، زمان‌بر بودن فرآیند تایید تراکنش‌ها اولین اشکالی بود که توجه دانفیلد را به خود جلب کرد. اگر قرار بود این ارز دیجیتال جایگزین پول رسمی شود، حتما باید سرعت تراکنش در آن به شکلی هماهنگ با سرعت پردازش معمول بانکی باشد.
دومین مشکل موجود در شبکه بیت کوین نیز موضوع محرمانگی است. در شبکه بیت کوین، هیچ نامی از کاربر ثبت نمی‌شود و فقط شناسه کیف پول و مقدار مبلغ انتقال یافته ذکر می‌شود. اما مساله این است که با پیگیری تراکنش‌های صورت گرفته بر روی شبکه بلاک چین بیت کوین می‌توان سابقه تراکنش‌های کاربر و حتی هویت او را شناسایی کرد. در واقع گمنامی کاربر در شبکه بیت کوین الزاما به معنای محرمانگی و پنهان ماندن هویت او نیست.
این دو مشکل اساسی یعنی «سرعت پایین پردازش تراکنش‌ها» و نیز «عدم محرمانه ماندن تراکنش‌ها» دو مساله‌ای بودند که دانفیلد را به فکر طراحی و عرضه یک رمزارز جدید انداخت. این رمزارز امروزه دش نام دارد.

طراحی و عرضه دش به بازار

دش در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۴ به صورت رسمی آغاز شد. دش در ابتدا با نام اکس‌کوین (Xcoin) عرضه شد. پس از مدتی در فوریه ۲۰۱۴، تیم توسعه نام آن را به دارک‌کوین (Darkcoin) تغییر داد. هدف از این نام‌گذاری صرفا تاکید بر یکی از اصلی‌ترین قابلیت‌های آن یعنی محرمانه ماندن هویت افراد دخیل در تراکنش بود. اما نام «دارک‌کوین» به تدریج به یک ضدتبلیغ برای این رمزارز تبدیل شد، زیرا بیشتر یادآور فعالیت‌های غیرقانونی و شبکه‌هایی نظیر «سیلک رود» (Silk Road) بود که در فضای دارک وب به خرید و فروش انواع موادمخدر و سایر اقلام غیرقانونی می‌پرداختند. به این ترتیب بود که در ۲۵ مارس ۲۰۱۵، نام این رمزارز سرانجام به «دش» تغییر یافت. همان طور که گفته شد، دش مخفف دو عبارت انگلیسی Digital‌ و Cash‌ به و معنای «پول دیجیتال» است.

الگوریتم اکس۱۱ در دش

الگوریتم اکس‌۱۱ (X11) یک الگوریتم مبتنی بر گواه اثبات کار است. منظور از الگوی گواه اثبات کار این است که هر کاربری که توان پردازشی بالاتری را در اختیار شبکه قرار دهد، شانس خود برای دریافت پاداش را افزایش می‌دهد.
الگوریتم اکس۱۱ توسط ایوان دانفیلد و به صورت ویژه برای پروکل دش طراحی شد. هدف دانفیلد از طراحی این الگوریتم، ایجاد ساختاری مقاوم در برابر دستگاه‌های اسیک بود. البته این هدف دیری نپایید، چون هم‌اکنون دستگاه‌های اسیک مختلفی برای استخراج دش و سایر رمزارزهای مبتنی بر الگوریتم اکس‌۱۱ به بازار عرضه شده‌اند.
در آن زمان، تیم توسعه دش بر این باور بودند که هر قدر الگوریتم گواه اثبات کار پیچیده‌تر باشد، زمان مورد نیاز برای طراحی اسیک‌های مناسب برای استخراج دش نیز افزایش می‌یابد. در همین بازه زمانی، کاربران معمولی می‌توانند با استفاده از سی‌پی‌یو و نیز کارت گرافیک به استخراج دش پرداخته و در نتیجه امنیت شبکه را افزایش دهند.
الگوریتم اکس۱۱ در واقع ترکیبی از ۱۱ تابع مختلف هش (رمزگذاری) است و به همین دلیل آن را اکس۱۱ نامیدند. وقتی یک مقدار ثبت میشود، تابع اول یک هش خروجی می‌دهد که این مقدار به عنوان ورودی برای تابع دوم به کار می‌رود و این روند تا تابع یازدهم ادامه می‌یابد.

محوریت محرمانگی برای دش

گفتیم که دانفیلد با بررسی دقیق بیت کوین متوجه برخی معایب آن از جمله عدم رعایت محرمانگی شد. در واقع گمنامی تراکنش‌ها در بیت کوین به معنای محرمانگی نیست. به همین دلیل بود که دش برای اولین بار در تاریخ رمزارزها، یک قابلیت جدید به نام «ارسال محرمانه» (PrivateSend) را ایجاد کرد. این قابلیت سبب می‌شود به محض ارسال درخواست انتقال مقدار مشخصی دش از یک حساب به حسابی دیگر، مبلغ مورد نظر با دارایی سایر کاربران ترکیب شده و سپس از این ترکیب، آن مقدار دش به گیرنده ارسال شود. این قابلیت سبب می‌شود دیگر امکان شناسایی منبع ارسال دش از بین برود. در صورت عدم استفاده از این قابلیت، همچنان امکان بررسی منشاء دش ارسالی وجود دارد. گفتنی است استفاده از قابلیت «ارسال‌محرمانه» مسلتزم پرداخت مبلغی به عنوان کارمزد است که البته در مقایسه با کارمزد برخی دیگر از رمزارزها (نظیر بیت کوین) رقم چشمگیری به شمار نمی‌رود.

ارز دیجیتال دش رمزارز

سرعت در تراکنش‌ها

دومین ایرادی که دانفیلد در شبکه بلاک چین بیت کوین یافت، سرعت بسیار پایین پردازش و انجام تراکنش‌ها بود. شبکه دش از سرعت بالاتری برای پردازش تراکنش‌ها برخوردار است. با این وجود، یک قابلیت منحصر‌به‌فرد دیگر نیز در این شبکه وجود دارد که می‌تواند برای بسیاری از کاربران جذاب باشد. این قابلیت، «ارسال‌آنی» (PrivateSend) نام دارد. کاربر در صورت استفاده از این قابلیت می‌تواند مبلغ موردنظرش را طی کمتر از ۲ ثانیه به گیرنده منتقل کند. البته این قابلیت نیز کارمزد اندکی در پی دارد.
اما هر دو قابلیت ویژه دش (یعنی ارسال‌محرمانه و نیز ارسال‌آنی) مستلزم حضور فعالان دیگری به جز ماینرها در شبکه است. این فعالان، مسترنود (Masternode) یا اَبَرگره نام دارند.

مسترنود چیست؟

بیشتر شبکه‌های بلاک چین مربوط به رمزارزها به وسیله رایانه‌های متصل به شبکه‌ای که در اصطلاح استخراج‌کننده یا ماینر نامیده می‌شوند، به‌روزرسانی شده و سرپا نگه داشته می‌شوند. در واقع، شبکه بلاک چین بیشتر رمزارزها تک لایه‌ای است. شبکه بلاک چین دش نیز دارای دسته‌ای از ماینرهاست. اما گروهی دیگر نیز در این شبکه حضور دارند که امکانات بیشتری را در اختیار کاربران قرار می‌دهند. این فعالان مسترنود نام دارند. در واقع، شبکه بلاک چین دش دو لایه‌ای است.
هر کاربری که حداقل دارای ۱۰۰۰ دش باشد، می‌تواند نقش یک مسترنود را در شبکه بازی کند. مسترنودها با در اختیار قرار دادن دارایی خود، امکان ترکیب کردن مبلغ ارسالی کاربر با آن و در نتیجه «ارسال‌محرمانه» را فراهم می‌کنند. همچنین بلوکه کردن بخشی از دارایی سبب ایجاد امکامن «ارسال‌آنی» می‌شود.
اما چه انگیزه‌ای برای حضور در شبکه به عنوان مسترنود وجود دارد. این انگیزه، از الگوی خاص دش برای تقسیم پاداش بلوک‌ها ایجاد می‌شود.

الگوی تقسیم بلوک‌های استخرج شده در دش

بر خلاف شبکه‌های بلاک چین بیشتر رمزارزها که همه پاداش استخراج به ماینرها تعلق می‌گیرد، این مساله در دش به شکلی دیگر رقم می‌خورد. الگوی تقسیم پاداش بلوک‌های استخراج شده در دش به صورت زیر است:
• ۴۵ درصد برای ماینرها
• ۴۵ درصد برای مسترنودها
• ۱۰ درصد برای خزانه دش

خزانه دش و اهمیت آن برای مدیریت نامتمرکز شبکه

در سال‌های اخیر، انواع مختلفی از شبکه‌های بلاک چین به بازار آمده است. برخی نظیر بیت کوین کاملا نامتمرکز هستند و برخی دیگر نیز ماهیتی شبه‌متمرکز دارند.
نامتمرکز بودن شبکه بلاک چین در راستای اهداف مهمی نظیر رفع انحصار، مشارکت عمومی و جلوگیری از سوءاستفاده از اهمیت بالایی برخوردار است. با این وجود، یکی از مشکلات بنیادین این روند این است که تصمیم‌گیری درباره توسعه، تامین مالی فعالان در مسیر توسعه و هر اقدام دیگری که به بهبود وضعیت شبکه و گسترش استفاده از آن می‌انجامد دشوار خواهد بود.
به همین دلیل، دش در اقدامی هوشمندانه، ۱۰ درصد از مجموع پاداش بلوک‌های تازه استخراج شده را در یک صندوق جمع کرده و از آن برای طرح‌های توسعه خود استفاده می‌کند. حال سئوال اینجاست که این پول توسط چه کسانی و برای چه پروژه‌هایی صرف می‌شود؟
دش با استفاده از یک سازمان نامتمرکز مستقل (Decentralized Autonomous Organization) که به اختصار داو (DAO) نامیده می‌شود، این مساله را حل می‌کند. یک سازمان نامتمرکز مستقل در واقع برنامه‌ای بر بستر شبکه بلاک چین است که افرادی خاص می‌توانند در آن، پروژه‌هایی تعریف کنند، کاربرانی مشخص در آن به این پروژه‌ها رای داده و به پروژه‌های منتخب نیز بودجه تعلق گیرد.
هر کاربری می‌تواند پروژه‌هایی نظیر توسعه انواع نرم‌افزار، کمپین‌های بازاریابی و تبلیغاتی، پروژه‌های ترجمه و هر اقدام دیگری که به گسترش دش می‌انجامد را تعریف کند. دو سامانه DashNexus و DashBoost دو پلتفرمی هستند که برای پیشنهاد پروژه‌ و درخواست بودجه از دش ایجاد شده است. این دو سامانه، در سال چندین دوره فراخوان پروژه‌ اعلام می‌کنند و علاقمندان می‌توانند طرح توجیهی خود را در آنها عرضه کنند.

ذخیره دش

درست همانند سایر انواع رمزارزها که شیوه‌های مختلفی برای ذخیره آنها وجود دارد، برای ذخیره دش نیز می‌توانید از انواع مختلف کیف پول بهره ببرید.
اولین شیوه ذخیره دش، استفاده از کیف پول رسمی دش است. این کیف پول در سیستم‌عامل ویندوز و نیز اندروید قابل استفاده است. البته به جز این نرم‌افزار رسمی، نرم‌افزارهای امن دیگری نیز برای ذخیره دش وجود دارد.

ارز دیجیتال دش رمزارز

افزون بر اینها، شیوه‌های ذخیره سخت‌افزاری نیز که امنیت بسیار بالایی دارند نیز همواره جزو گزینه‌های برتر برای سرمایه‌گذاران به شمار می‌رود. لجر نانو اس (Ledger Nano S)، کیپ‌کی (KeepKey) و نیز ترزور (Trezor) از جمله مهم‌ترین گزینه‌های پیش رویتان هستند.

برای آشنایی با شیوه‌های مختلف ذخیره دش می‌توانید به بخش کیف‌های پول وب‌سایت رسمی دش مراجعه کنید.